Anılar etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Anılar etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

9 Kasım 2020 Pazartesi

İnsanlığın Gerçek Dostları Ödülü




İnsanlığın Gerçek Dostları Ödülü *

Yaşamım boyunca sigara içenlerden değil ama sigaradan hiç hoşlanmadım. Bu hoşlanmayışta, kendi kişiliğimin yanı sıra, sigarayı adeta yer gibi içen yakınlarımın da etkisi olmuştur hiç kuşkusuz...
Babam, günde dört paket sigara içerdi. Sonunda genç yaşında gırtlak kanseri oldu. Amcamın aşırı sigara yüzünden kalp durması nedeniyle ölmesi, eşimin tüm uyarılarıma karşın sigara sigarayı bırakmaması sonucu genç denebilecek bir yaşta hakka yürümesi; beni sigaraya düşman etti diyebilirim.
Bir başka neden de; statlarda sigara içilmesi yasak olmasına karşın, yanımda ve yöremdekilerin bu yasağa aldırış etmemeleri; tüm uyarılarıma karşın stat yönetiminin bu konuda bir önlem almamasıydı. Sigara içenlere, yasal zorunluluk olmasına karşın önlem alınmaması nedeniyle; Genel Kurul üyesi olmaktan kıvanç duyduğum Fenerbahçem'in maçlarına gitmez oldum.

***
Bir düşünün! Gencecik insanlarla bir aradasınız; sigara dumanından göz gözü görmüyor. Soluk almakta zorlanıyorsunuz. Siz içmeseniz de en az onlar kadar sigaranın zararlarına kaşı savunmasızsınız. En azından olan kendi ifadelerine göre '' sigara içmekten zevk alıyorlar''. Ya siz?
Dışarı çıktığınızda üstünüze sinmiş sigara kokusundan, dolayısı ile kendinizden iğreniyorsunuz. Eve gittiğinizde ilk işiniz, üstünüzdekilerden bir an önce kurtulup, havalandırılacakları havalandırmak, yıkanacakları yıkamak oluyor.

***

Genel Müdürlüğünü yaptığım bir vakıfta göreve başladığımda yanımda çalışanların, özellikle gençlerin büyük bir bölümünün sigara içtiğini gördüm. Odalarda sigara içilmesi yasak olduğu için, onların bahçede sigara içtiklerini odamın penceresinden görebiliyordum.
Karar verdim: Sigarayı bırakanlara ödül verecektim.
Kim sigarayı bıraktım derse, onu üç ay izleyip, üç ay içinde sigaraya dokunmadıklarına inanırsam onlara bir altın armağan edecektim; üstelik bu altını kendi paramla satın alacaktım. Bu süre içinde sigara içmeyip, ödülü aldıktan sonra sigaraya başlayanların cezası ise dört altındı.
Sigarayı bırakmak niyetinde olanların bir kesimine  sigaranın nasıl bırakılacağını anlatan kitaplardan armağan ettim. ''Kitabın yardımına gerek yok, ben kendi isteğimle bırakabilirim'' diyenler de vardı aralarında...
Kısa süre içinde yedi çalışanım, belirlediğim üç aylık süreyi başarıyla geçerek, ödüllerini almaya hak kazandılar.

Bir gün sekreterim, Sigarayla Savaş Derneği'nden arandığımı söyledi. ''Bağla'' dedim; bağladı.
Karşımda gayet kibar konuşan bir kadın.
     ''Yaşar beyle  mi görüşüyorum?''
     ''Evet Yaşar beyle(!) görüşüyorsunuz'' dedim.
     ''Efendim ben sizi Sigara İle Savaş Derneğin'den arıyorum. Aydın Üniversitesi ile her yıl ortaklaşa düzenlediğimiz etkinlikte, bu yıl ki ''İnsanlığın Gerçek Dostları Ödülünü'' size vermeyi kararlaştırdık.
Ödülün ne için bana verildiğini kestirmeme karşın, gene de nedenini sormadan edemedim.
     ''Çok sağ olun ama bu ödülü hak edecek ne yaptım?
Anladığım kadarıyla sosyal medya izleyicilerimden biri, benim çalışanlarıma sigarayı bırakmalarını özendirmek için armağan olarak verdiğim altınlardan söz etmiş derneğe. Onlar da hakkımda bir araştırma yapıp, işin doğruluğunu saptayınca ödülü bana vermeye karar vermişler.
     ''Çok mutlu oldum. Sağ olun''
     ''Yaşar bey sizi ödül törenini düzenleyeceğimiz Cemal Reşit Rey konser salonuna bekliyoruz. O gün araba gönderip sizi aldıracağız.''
     ''Zahmet etmeyin, ben kendi aracımla gelirim.''
Birbirimize karşılıklı iyi dileklerimizi iletip telefon görüşmemizi sonlandırdık.

***
Ödül töreninin yapılacağı CRR'ye giderken böyle bir ödülü kazanmanın mutluluğunu, İstanbul'un insanı çileden çıkaran trafiği bile gölgeleyemedi.
Törene zamanından önce yetiştim. Törenin başlamasına dakikalar kala salonun tamamına yakını doluydu. Bir dernek görevlisi bana oturacağım koltuğa kadar eşlik etti.
Törenin başlama saatinde salon tümüyle dolmuştu. Çağrılılar arasında sinema, müzik sanatçıları ile kimi yeni, kimi eski siyasetçiler de vardı.
Tören, alışıldığı gibi açılış konuşmaları ile başladı. Açılış konuşmasını Aydın Üniversitesi sahibi Dr. MehmetAydın yaptı. Aynı zamanda Sigara İle Savaş Derneği'nin başkanlığını da yapan Aydın'ın konuşmasından sonra sigaranın zararlarını ve derneğin etkinliklerini anlatan bir video izledik. Sıra ödül törenine gelmişti.
Etkinliğin sunucusu önce bana ödülü verecek kişiyi, ardından da beni çağırdı sahneye.
Ödülü aldım. O anki duygularımı anlatamam. Bir konuşma yapmam istendi. Kısa ama göz yaşlarımı tutamadığım duygulu bir konuşma yaptım. Göz yaşlarımın yanaklarımdan süzülmesine, sigara yüzünden kalp krizi geçirerek  genç denilebilecek yaşta hakka yürüyen eşimden söz etmem yol açmıştı.
Alkışlar arasında yerime geçtim.

***
İnsanlığın Gerçek Dostları ödülü olarak aldığım heykelin anlamı; heykelin büyüklüğünün kat kat üstündeydi. Şimdiye dek öğrenciyken, askerlik görevimi yerine getirirken ve iş yaşamımda bir çok ödül almıştım. Bu ödül en anlamlısıydı.

Herkese sigarasız ve sağlıklı günler dilerim.
-----
İstanbul -Temmuz 2020
-----
(*) Bu ödül töreni 2018 yılında yapıldı.



8 Nisan 2020 Çarşamba

Şapkan Düşer






Şapkan Düşer

Annem, sofadan seslendi.
''Yaşar!  Sen de benimle  geleceksen, şu güvercinleri indir artık. Geç kalacağım vallaa! Acele et! Anneanneni bekletmeyelim.
-''Tamam!''
-''Bağırtma beni ele güne karşı. Çabuk ol''
-''Tamam anneeee ! Parlak çekiyorum(1). Taritli(2) Reyhanlılar(3) kaldı indiremediğim... Onları  da indirdim mi tamamdır.
...
Aslına bakarsanız ben annem yanımdayken bir yerlere gitmekten hiç hoşlanmazdım. Genç, güzel ve alımlı bir kadındı. Elinden geldiğince modayı izler, zamanına göre çok güzel giyinir; yolda  yürürken kendine baktırırdı doğrusu... Belki de gizli bir zevk alırdı, çevresindeki gözlerin kendi üzerinde olmasından. Onun hoşuna gidiyor olabilirdi ama elin adamlarının bu bakışları benim hiç hoşuma gitmezdi. Hele gelip geçenler laf atmaz mı? Elimden bir şey gelmez, elini sıkı sıkı tutardım.
Babamın yerinde olsam; evden dışarı adım attırmazdım ona.
...
Döşeme mahallesinde oturuyoruz. Mestanzade'de oturan anneanneme gideceğiz.
Sevinçten içim içime sığmıyor.
İtiraf etmeliyim ki; bu sevincim  anneannemi görecek olmamdan kaynaklanmıyor. Onu görmek, doğal olarak beni mutlu eder ama bu sevincimin başka bir nedeni vardı: Komşularımızın, son birkaç gündür ballandıra ballandıra anlattıkları o binayı görmek; gizleyemediğim bu sevincin en önemli nedeniydi...
Komşumuz Duran emmi görmüş, o kadar yüksekmiş ki; tepesine kadar bakınca ''şapkan düşüyormuş.'' O kadar yani...
Karşı komşumuz İsmet abla terzi. Malzeme almak için iki gün önce Küçük Saat tarafına gidince görmüş binayı...
Anneme anlatırken duydum; O bakarken şapkasını düşürmemiş ama anlattığına göre Çifte Minareli Caminin minarelerinden bile yüksekmiş.
Çifte Minareli Caminin Minarelerinden bile daha yüksek haa! 
Bir keresinde dayım beni Çifte Minareli Cami'nin minarelerinin birine çıkarmıştı. Minarenin şerefesine, merdivenlerinde döne döne çıkarken başım dönmüştü. Minareden çevreye baktım; neredeyse tüm Adana ayaklarımızın altında gibiydi. Baraj gölünü bile görmüştük, minarenin şerefesinden.
Demek bu bina ondan da yüksek; bakanın şapkasını düşürdüğüne göre... 
Şapka düşüren binayı görmek için beni Küçük Saat'e tek başıma göndermezler. Bu anne annemi ziyaret işi tam zamanında oldu.
Reyhanlıları da indirip kafeslerine koyunca,
-''Ben tamamım anne'' diye seslendim.
Yola çıktık...
...
O günlerde Adana'ki evler genelde bahçeli, tek katlı, hadi bilemedin; iki katlıydı. Üç katlı evler ise tek tüktü. Üç kattan fazlasını da en azından ben anımsamıyorum.

Evlerin bahçesinde kesinlikle dölle(4) ve çoğu evlerde de dut ağacı olurdu. Evlerin tamamı düz damlıydı; bir kaç konağı saymazsak...
Evlerin düz damlı olması rastlantı değildi kuşkusuz... Yazın sıcaktan evin içinde yatılmaz; rüzgar alan, odalara göre biraz daha serince olan  damlara çıkılırdı,; uyuyabilmek için.
...
Ben, ''bakılınca şapka düşüren binayı'' bir an önce görmek için adımlarımı sıklaştırıp, arada bir anneme dönüp bakmayı boşlamadan onun önünde yürüyordum.
Nasıl bir şeydi acaba?
-''Oğlum acele etme, topuklulardan (5) dolayı sana yetişemiyorum.
İster istemez, yavaşladım.
...
Eski İstasyon'a gelince yolu uzatmamak için karşı tarafa ben yük alan vagonların altından eğilerek geçtim. Annemse; vagonların merdivenlerini kullandı.
Kurtuluş Caddesi her zamanki gibi kalabalık. Annemin elini sıkıca tutuyorum, laf maf atan olmasa bari...
Annem, ahbabı olan ve bir çok fotografımızı  çekmiş olan Adana'nın en eski fotografçılardan  İbrahim amcanın yol üstündeki(6) fotograf evine uğrayıp, onunla ayak üstü bir süre sohbet etti.
Kuru köprüye geldiğimizde, anneanneme giderken hep bu yolu kullandığımız için Küçük Saat Meydanına çok az bir süre kaldığını anladım. 
Beş  dakika sonra oradayız, ''bakınca şapka düşüren binada...''
Solumuzda Yeni Cami... Annemin, acele etmemem için yaptığı uyarılara aldırmadan, elini bırakıp, fırladım.
Ve ''bakınca şapka düşüren bina''(7) tüm heybeti ile karşımda. Yaklaşabildiğim kadar yaklaşıp, büyülenmiş gibi bir süre baktım, baktım...
Katlarını saymaya başladım; aşağıdan yukarı, yukarıdan aşağı... Tam yedi katlı. Hatta ilk katı o kadar yüksek ki sekiz katılı da denilebilir. Yaşamım boyunca böyle yüksek bir bina görmemiştim.
Ben ''bakınca şapka düşüren binanın'' önünde büyülenmiş gibi dikilirken, annem yanı başımda bitiverdi.
-'' Söylenenler doğruymuş. Gerçekten bakınca insanın şapkasını düşürecek kadar yüksek'' dedi.
Birden elimi başıma götürdüm. Hay Allah! berem başımda değil. Oysa annem her gezmeye gidişimizde bahriyeli beremi başımdan eksik etmezdi. Alal acele yola çıkınca böyle oluyor işte... 
Acaba berem şimdi başımda olsaydı, binanın tepesine bakınca gerçekten düşer miydi başımdan?
Düşerdi sanırım. Bina o kadar yüksek ki...
Beremin başımda olmaması, dolayısı ile binaya bakınca başımdan düşmeyecek olması, binayı görme mutluluğumu gölgelese de, burayı bizim sokaktaki komşu çocuklarından daha önce görmüş olmam en büyük avuntumdu...
Dönüşte onlara ballandıra ballandıra neler anlatacağımı düşündükçe, az önceki şapkamın yokluğundan duyduğum düş kırıklığı yerini, gönence bıraktı.
Elim annemin elinde, Yağ Camisi'ne doğru yürürken, benim değil de başkasının şapkasının düşüren bu binaya gözden kayboluncaya kadar bakmayı sürdürdüm.
...
Kim bilir bir gün babamın yolu buralara düşerse; peşine takılır, bir kez daha gelirim bu binayı görmeye.
Ama bu kez başımdaki bahriyeli şapkamla...
.....

Corona Tutukevi. 


Mart 2020
-----------------
Açıklamalar:

1-Parlak Çekmek: Uçmakta olan güvercini, genelde beyaz renkli bir güvercinin, kanatlarını serbest bırakarak, sağ elle gövdesinden tutup, aşağı yukarı sallayarak uçan uçmakta olan güvercinlerin kafeslerine gelmesini sağlamak işi.
2-Taritli: Nereye giderlerse gitsinler birbirini peşini bırakmayan, sürekli eşini takip eden güverciler için kullanılan deyim.
3-Reyhanlı: Adını Hatay'ın Reyhanlı ilçesinden alan, mavimsi gri renkli, iyi uçan bir cins güvercin.
4-Dölle: Asma
5-Topuklu: Yüksek topuklu kadın ayakkabısı.
6-İbrahim Hançerli . Kurtuluş Caddesinde fotograf evi olan Adananın en eski fotografçısı. Foto Spor
7-Küçük saat meydanında bulunan bir zamanlar Türk Ticaret Binasına ve şimdilerdeyse Vergi Dairesi'ne  ev sahipliği yapan 7 katlı bu bina o günlerde Adana'nın en yüksek binasıydı.

31 Mart 2020 Salı

Kız Takip Etmek




Bir Zamanlar Adana (1)

Kız takip etmek.

Gençlik yıllarımızda bir delikanlının kız arkadaşının olması, onu arkadaşları arasında ayrıcalıklı bir yere koyardı. Kolay değildi o günlerde bir kızla tanışıp, arkadaş olmak...
Şimdilerin moda deyimi ile '' gençlerin sosyalleşeceği'' ortamlar pek yoktu.

Bu gün yerlerinde yeller esen, benim sıklıkla gittiğim  Ramazanoğlu Kütüphanesi'ni ve sadece üyelerin girebildiği Atatürk Gençlik Sarayı'nı o günler için  sosyalleşme  yerleri olarak sayabilirim. Dahası; bir kaç da pastahane ve çay bahçesi...Hepi topu bu...
Oralarda buluşsanız bile çevrede büyüklerin'' başımıza taş yağacak, zamane gençliği bunlar no'lacak'' sözcüklerini içinde barındıran ve pek de sempatik olmayan bakışları ile karşılaşmanız her zaman olağandı. Onun için her nereye gidilirse gidilsin bu tür bakışlardan korunmak için tenha ve loş bir köşeye oturmak en iyisiydi. Ya da o zamanlar pek kimsenin gitmediği, sapa bir yer olan Yeni Baraj'a gitmekte ayrı bir seçenekti. Ama  Baraj'a gitmek de oraya giden bir taşıt bulmanıza bağlıydı. 

Varsıl aile çocukları nasıl kutlardı bilmiyorum, ama benim çevremde  doğum günü partileri bile kız kıza yapılır, o partilere  erkek sinek bile giremezdi.

Elbette oturduğumuz mahallede hoşumuza giden kızlar yok değildi. Ama onlara kötü gözle bakılmazdı; bacımız sayılırlardı onlar... Baksan, baksan ancak; ''kedinin ciğere baktığı gibi bakabilirdin.''

O yok, bu yok! Geriye kız okullarının önü kalırdı kızlarla tanışmak isteyenlere... Kız okulları deyince çok sayıda okul gelmesin aklınıza, o günlerde sadece kızların okuduğu iki okul vardı: Biri İsmet İnönü Kız Enstitüsü, diğeri ise Adana Kız Lisesi...

Okula giren yada okuldan çıkan kızlar okulun önünde beklenir, okul çıkışlarında gençler, gözlerine kestirdikleri kızların peşine düşerlerdi. Benim favorim Kız Lisesiydi; Çünkü okuduğum Erkek Lisesine giden otobüsler, Kız Lisesinin önünden kalkardı. Haftanın altı günü durakta bekler, Kız Lisesine giden kızların resmi geçidine tanık olurduk. Arada bir laf attığımız olurdu ama latifinden...
Gözünüze kestirdiğiniz bir kızı takip etmek için okul çıkışını beklemeniz gerekirdi. Bu takip, çoğunlukla kızın oturduğu mahallenin girişine kadar devam ederdi. Bunun adı; Adana Jargonunda ''kız takip etmekti.''
Aman ha kız takibi kolay sanılmasın. Onun da kuralları vardır. Öncelikle takip edeceğiniz  kızla aranızda belli bir mesafe olmalıdır. Ne onu gözden yitirecek kadar uzak, ne de rahatsız edecek kadar yakın...

Eğer takip ettiğiniz kız arada bir, omuzunun üzerinden hafifçe geriye dönüp  size bakarsa; bilin ki doğru yoldasınız. Kızın bu bakışı, sorunun yarı yarıya  çözülmüş olduğunun kanıtıdır.

Onu izlerken sadece onu değil, onun yanından gelip geçenleri de gözlemeniz gerekli. Söz gelimi 15 -20 metre geriden takip ettiğiniz kıza karşıdan gelen biri laf atabilir. Kızın sizin onu takip ettiğinizden  haberi olsun olmasın, sizin yapacağınız tek şey, laf atan sizin hizanıza geldiğinde, ne olduğunu anlamadan, onun yüzünün ortasına bir ''kafa atmak'' olacaktır. Laf atana, neden kafa attığınızı söylemeniz gereksiz zaman kaybıdır. Zaten, laf atan bu kafayı neden yediğini anlayıncaya kadar,  kızı gözden kaybetmemek için sizin oradan hızla ayrılmanız gerekir. Sakın ha! bu kavgadan korkup, kaçmak olarak anlaşılmamalı. Çünkü kalıp kavgaya devam etseniz kızın gözden yitip gitme tehlikesi vardır.

Bunun tam tersi de olabilir. Takip ettiğiniz kızı başka biri de izliyorsa, ya da kızı tanıyan biri rastlantı olarak onu takip ettiğinizi anlamışsa; bu kez kafayı yiyen siz olurdunuz.
O da şansınıza...

Kız takibinde, sizin için ana caddeler her zaman daha güvenlidir.  Aşk ateşinden(!) gözünüz dönmemişse eğer; ara sokaklarda kız takip etmekten uzak durun. İlgili ilgisiz birilerinin her an bir saldırısına uğrayabilirsiniz. Olmaz demeyin. Az önce siz değil miydiniz tanımadığınız birine kafa atan...

O günlerde bir kızla bir erkeğin arkadaşlığı gerçekten de kolay değildi. Diyelim ki kız arkadaşınızla geziyorsunuz; bu mayın tarlasında yürümek gibidir; her adımınızı dikkatli atmanız gerekir. Ama ''  bir mayına basar da helak olurum'' diye düşünmeyin. Sizi olası mayınlardan koruyacak olan mayın dedektörü; kız arkadaşınızın bizatihi kendisidir.
Aman ha! sen burada kal, mahallemize geldik,
şu kahvehanenin önünden geçmeyelim. Gören mören olur,
abimin iş yeri buraya çok yakın,
şu bakkalın çırağı var ya çok lavgar (1); önünden geçmeyelim, hemen yetiştirir bizimkilere...
Diyerek sizi olası mayınlardan korumaya çalışır.

Her şeye karşın o zamanki arkadaşlık şimdikine göre daha romantikti. Geçenlerde bir cafenin önünden geçiyordum. İki genç, karşılıklı olarak bir masanın çevresine oturmuşlar ; her ikisinin de ellerinde birer cep telefonu; birbirlerinin yüzüne bakmadan telefonlarını kurcalıyorlardı(!).  Birilerine ileti gönderiyorlardı sanırım.
Biz, dakkamızla (2)  aynı masada oturacağız da başka şeyle meşgul olacağız. Bu eşyanın tabiatına aykırıydı. Nutkumuz tutulup (3) iki kelam edemesek bile, gözlerimizi gözlerimizden ayırmaz, hadi bir benzetme yapayım; koyun gibi birbirimize bakar arada bir de gülümserdik. 
Kız arkadaşınızla ilk kez bir pastahanede buluşmanız, elini ilk tutuğunuz an, ne bileyim; yanağına kondurduğunuz  ilk  masum öpücük...
Off Off! Anlatması bile zor.
Demem o ki; İlişkiler çok farklıydı bu günkünden...
Kızlı erkekli ortak yapılan partilerimiz, buluşulacak cafelerimiz yoktu o günlerde. Ama daha mı mutluyduk ne?
Sanırım buluşmaktan öte, buluşmanın hayalini kurmaktı bu mutluluğun kaynağı.

-----------------
Corona Tutuk evi
Mart 2020
---
Açıklamalar:

1-Lavgar: Geveze, boş boğaz.
2-Dakka: Bilya(gülle) oyununda sizin en önemli bilyanız.
3-Nutku tutulmak: Şaşkınlıktan, ya da korkudan konuşamamak.

29 Ocak 2020 Çarşamba

Horozumu Kaçırdılar


Horozumu Kaçırdılar



     Köyde hemen hemen her erkek çocuğu, evlerindeki evcil hayvanlardan birini sahiplenir; onu elleriyle besler, büyütürdü. Bunlar  it eniği, yeni doğmuş buzağı, kaz ya da ördek palazı olurdu. Ben de onca evcil hayvanımız içinden bir kaç ay önce yumurtadan çıkmış, gösterişli kıpkırmızı ibiği  olan, süt beyazı bir horozu sahiplenmiştim.  Adını 'Cimbit' koymuştum. Cimbit, avluda ve evimizin önündeki boş arsada, 'küçük dağları ben yarattım' edasıyla dolaşır; alımlı çalımlı yürüyüşünü görenler, onu kümesin kralı sanırlardı. Ama gösterişine karşın çok korkaktı; bu özelliğinden dolayı tavukların yanında bile itibarı yoktu. Öyle ki; onun, bırakın bir horozun, tavukların önünden de ciyaklayarak kaçtığına çok kez tanık olmuştum.

     Kümesteki horozların da şamar oğlanıydı. Bu yüzden onlardan uzak durmaya dikkat ederdi.
     Aklına estiği zaman bir tümseğe zıplar, ilk kez ötmeye başlayan horozların soluk borusundan hırıltıyla çıkan cırlak sesiyle kesik kesik öterdi.

    İyi  dövüşçü olmayan, tavuklardan bile korkan bu horozu neden severdim? Cinsi Legorndu. Babam, Legorn cinsi kümes hayvanlarını yumurta verimlerinin yüksekliği nedeniyle beslerdi. Horozlarının görevi ise sabahları ötüp, on, on beş tavuğu idare etmekti. Dövüşmek onların işi değildi. Kuşkusuz bu gerçeğin ayırdındaydım ama civcivliğinden bu yana onu elimle beslediğim için korkaklığı beni hiç ırgalamazdı. Korkak olsundu, yerli yersiz ötsündü, benim için hiç önemi yoktu bunların; kocaman kıpkırmızı ibiği, kar beyazı tüyleri, caka satarak yürüyüşü ile o benim Cimbitimdi.

 

                                                               ***

                                                                   

     Karşı komşumuz İsmet ağabey, dövüş horozlarına meraklıydı. Onun, Cimbit ile aynı dönemde; martta yumurtadan çıkmış, ince uzun boyunlu,  adaleli uzun bacaklı, küçük ibikli; gösterişli olması nedeniyle olacak; bizim oralarda İstanbul horozu dediğimiz dövüşçü bir Gerze horozu vardı. Bu horozlar özellikle dövüş için yetiştirilir, sahipleri onlara öteki kümes hayvanlarından daha özel ilgi gösterirlerdi.
     İşte dövüşçü olan bu horoz, ne hikmetse benim Cimbit’i nerede görse kaçar, hadi biraz abartayım kaçtığında da ardından kurşun yetişmezdi. Laf aramızda, dövüşçü olmalarıyla ünlü bu horozun, tavuklardan bile korkan Cimbit’imden korkmasına içten içe sevinir; horozumla gurur duyardım.


                                                                        ***

     Bir Pazar günü İsmet ağabey, evimizin önünde arkadaşlarımla gulle (1) oynarken yanımıza geldi. ‘Kolay gelsin gençler’ deyip, bana döndü.

     ‘’Yaşar, senin horozu getir de benimki ile dövüştürelim.’Gullede şansım iyi; kazanıyorum. Oyunu bırakmak istemiyorum ama İsmet ağabey hem büyüğüm  hem de sevdiğim bir ağabeyim.
     ‘’Şimdi mi dövüştüreceğiz?’’

     ‘’Şimdi.’’

     Cimbit’in, onun İstanbul’unu önüne katıp, kovalayacağından o kadar eminim ki; sorusunu ikiletmedim.

     ''Olur ağabey, onu şimdi tutar, getiririm.''
     ''Bizim avluya getir; orada dövüştürelim''


     Kümes hayvanları, yaz sıcağından korunmak için öğle vakti, ağızları açık; sık aralıklarla soluyarak yüksek bahçe duvarımızın gölgesine sığınırlardı. Cimbit'i onların arasından almam zor olmadı. Bana alışkın olduğu için kaçmadı.
     Cimbit'i kaptığım gibi bir koşu İsmet ağabeylerin avlusuna gittim.
     Avluda ondan başka bir kaç kişi daha var; bacıları da olacakları izlemek için sofaya çıkmışlar...
     İsmet ağabey, bir eliyle horozunu tutarken diğeriyle de cebinden mendile benzeyen kırmızı bir bez parçası çıkarıp, bana uzattı.


     ''Yaşar al bunu seninkinin boynuna dola''
     ''Niye ki?''
     ''Niyesini sorma; dediğimi yap!''


      İsmet ağabeyin yapmak istediği herkesçe bilinen ve sıkça kullanılan bir hileydi. Ben kırmızı bezi Çimbit'e dolayınca; onun dövüşçü horozu Cimbit'i, her gün önünden kaçtığı horoz değil de, başka bir horoz sanıp, dövüşçü içgüdüsü ile ona saldıracaktı.
     Fazla soru sormadan dediğini yapıp, verdiği kırmızı bezi Cimbit'in boynuna doladım.


    ‘'Oldu mu ağabey?''
    ‘'Oldu, hemi de nasıl.''


     Horozlarımız elimizde, karşılıklı olarak çömeldik. Aramızda iki metre kadar mesafe var. Onun horozu, kırmızı renkli yabancı bir horoz sandığı Cimbit'e, başını yere eğip, boyun tüylerini kabartarak, sol kanadını da hafifçe yere doğru sarkıtıp, yan yan yaklaşmaya başladı. Ben, ellerimi hafifçe aralayınca da Cimbit, elimden kurtulup birden ileri fırladı.
     Ne olduysa oldu: İsmet ağabeyinki, üzerindeki kırmızı bez parçası olmasına karşın, bunun kıyafet değiştirmiş belalısı(!) olduğunu, onunla göz göze gelince anlamış olmalı ki; kavgaya girmeden tabanları yağlayıp kaçmaya başladı. Ardından da benimki onu kovalamaya başladı..
     Başta İsmet ağabey olmak üzere herkes, dövüşçü bir horozun, tavuklardan bile korkan bir horoz bozuntusunun önünden kaçmasının şaşkınlığı içindeydi. Bense, zevkten dört köşeyim. 
     Şaşkınlığını üzerinden ilk atan İsmet ağabey oldu.


    ''Senin şu horozu bana sat Yaşar'' dedi.


     O an karşısında zafer kazanmış bir horozun sahibi olmanın verdiği güvenle,


    ''Satamam ağabey.''
    ''Çok para veririm.''
    ''Satamam ağabey, onu ben büyüttüm.''
    ''Biliyorum ama vereceğim para ile o horozdan üç tane alırsın.''

  
     İsmet ağabeyi severdim ama Cimbit'in yeri başkaydı.
     O da satmama kararımın kesin olduğunu anlayınca üstelemekten vazgeçti.       Omuzlarımı kaldırıp oradan uzaklaştım.
     Cimbit, soluk soluğa duvarın duldasında dinleniyordu. Ona zibilliğimizden (2) çıkardığım bir kaç solucanı ödül olarak verdim; bir çırpıda yedi.

 

                                                                 ***
     Ertesi gün ara ki Cimbit'i bulasın. Yer yarıldı içine girdi sanki. Oysa bir gün önce akşam ezanında, kümestekilerle birlikte bahçe duvarının üstünde tünemişti.
     Girip çıkabileceği her yeri aradım; sanki yer yarılmış da Cimbit içine girmişti.
     Çakal geldi boğdu desem; evimiz köyün orta yerinde. Acından ölse bile hiç bir çakal itlerin korkusundan buraya kadar gelemez.
     Aklıma İsmet ağabey geldi. Belki de gizlice o aldı Cimbit’i tünediği yerden…

     Evlerinin avlusuna girdim. Sağa sola bakarken, küçük bacısı,


    ''Ne arıyon laan!''

     Ne arayacam, eliyin körünü  demek var ama

    ‘’Heeç!’’ dedim kısaca.


      Avlularında Cimbit’ten iz bulamayınca evlerinin ardındaki zibilliğe gittim. Kesip tüylerini oraya atmış olabilirlerdi. Zibillikte de bir izine rastlayamadım Cimbit’in.
     Aklıma kanal boyu geldi. Kimi yaz geceleri köyün gençleri kanalın kenarında ateş yakar, içki içer, eğlenirlerdi. ‘Belki benim Cimbit'i İsmet ağabey tünekten alıp, orada kesip yemiştir’ deyip, bir koşu kanala gittim. Geceden kalan külleri karıştırdım, ne bir kemik parçası, ne etrafta bir tüy, ne de Cimbit'in kesik başı...

          

                                                           ***                                                   


     Devrisi günün akşamüstü evin önünde fırındak (3) çevirirken, Çukobirlik'deki işinden dönen  İsmet ağabey yanımdan geçerken selam verdim.


     ''Merhaba İsmet abi!''
    Yüzüme bakmadan yarım ağızla aldı selamımı.


     ''Merhaba'' deyip yürüdü.


     Şaşırmadım desem yalan olur. Oysa her zaman içtenlikle alırdı selamımı.
     Eğer horozumu satmadım diye gönüllendiyse; varsın gönüllensin. Horoz benim değil mi? İster satarım, ister satmam. Ben İsmet ağabeyin ardından bakıp bunları düşünürken, annem,  evimizin yola bakan takasından (4) başını uzatıp,


     ''Yaşaaarrr eve gel, nerdeyse baban gelecek!’’


     Fırındağımı ve kaytanımı (5) cebime koydum.


     ''Tulumbada elini ayağını yıkamadan da geelmee!''


     Avlunun ortasındaki tulumbaya doğru seğirttim. Taş merdivenlerden yukarı çıktığımda yer sofrası hazırdı. Birkaç dakika sonra da babam geldi. Babam gelir gelmez de sofraya oturduk.


     ''Baba'' dedim, ilk lokmayı çiğneyip yuttuktan sonra. ''Sabahtan akşama kadar kanalın kenarında,  zibilliklerde her yerde Cimbit'i aradım ama bulamadım''.


    ''Belki kaçmıştır, bakarsın yarın, bürgün döner gelir’' dedi babam yüzüme bakmadan.
     Babama,’ bu it değil ki; dönüp dolaşıp geri gelsin’ dememe kalmadan annemin  dudaklarını büzüp, gözlerini kısarak babama, 'yaptığını beğendin mi?'dercesine  baktığını fark ettim.

     Annemin bu sitemli bakışının ne anlama geldiğinin kuşkusuz babam da ayırdındaydı. Anneme yanıt vermeden yemek yemeği sürdürdü.


     Anladığım kadarıyla; ben horozu satmaya yanaşmayınca, İsmet ağabey babama durumu anlatmış, babam da ben uyurken sabah erkenden Cimbit'i tutup ona vermişti. O da ‘hediyem olsun’ deyip, fabrikadaki müdürüne vermiştir elleham (6) .Kimse ile göz göze gelmemeye çalışarak, yemek sonuna kadar konuşmadım.

Sofradan kalkarken babam,

     ‘’Pineden kendine yeni bir tane seç istersen’’ dedi.

Bu büyükler hiçbir zaman çocukların duygularını anlamayacaklar. Babama yanıt vermeden kalktım sofradan.

 ------
İstanbul-2020 Ocak

------

1-Gulle: Misket

2-Zibillik :Çöplük

3-Fırındak: Topaç

4-Taka: Tahta pancur kapılı küçük pencere.

5-Kaytan:Pamuktan yapılmış sicim. Topaca sarılır, topaç onla döndürülür.

6-Elleham: Sanki, herhalde.



4 Eylül 2019 Çarşamba

Efgan Efekan




Efkan Efekan

Yıllar önce, günümüzün moda deyimiyle ''insanların henüz sosyalleşmediği'' günlerde, kente yakın köylerde oturanlar, kente indiklerinde;  genellikle babaları, dedeleri  nereden alışveriş ediyorlar, hangi berberde tıraş oluyorlar ya da ya da hangi dükkandan çul çaput kestiriyorlarsa(1) oralara giderlerdi.

Söz gelimi eğer Kozan ya da İmamoğlu köylerinde yaşıyorsan kente ilk giriş yerin kesinlikle Taşköprü civarıydı. Köye gelen mektuplar için adres olarak gösterdiğin bakkal, tıraş olduğun berber, çul çaput alacağın dükkanlar hep bu bölgedeydi.


Yok Karaisalı  köylerinden birinde yaşıyorsan, kentteki ilk durağın Kanal Köprü civarıydı.


Köyümde yaşayıp da kentte işi olanların en çok eğleştikleri yer ise,  Hacı Bayramdı. Mektup adresi olarak gösterdiğimiz bakkalımız,  berberimiz, yağı, çayı, şekeri aldığımız toptancımız, her gelişimizde uğramadan köye  dönmediğimiz kebapçı Mesut ve  en önemlisi ürünümüzü döktüğümüz (2)  sebze halimiz oradaydı.


Sözün özü;  köylüm, bayram alış verişi gibi olağan dışı bir durum olmadıkça bu bölgenin dışında alış veriş etmez, eni boyu birkaç yüz metreyi bulan bu çevrede, hem işini görür, tanış dükkancılarla yarenlik eder, hem de şeere (3) gelmenin mutluluğunu yaşardı. Alışkanlık mıdır, çevreyi değiştirmekten ya da yeni ilişkilere girmekten korkmak mıdır bilemem? Varsa yoksa Hacıbayram...

...

Temmuz ortası, sıcak, ve nemli bir gün. Nefes almakta güçlük çekiyorum. Elimde ev için aldığım öteberi filesi...

Bir kaç yere daha uğrayacağım için fileyi bir yere bırakmam gerek. Bakkalımıza bırakamam, gireni çıkanı çok. En iyisi berber Selahattin'in dükkanına bırakmak. Hem biraz oturur dinlenirim, hem de ısmarladığı çayı içerken sağdan soldan konuşuruz. Sağdan soldan konuşuruz dediğime bakmayın, sıkı Galatasaraylı olduğu için döndürür dolaştırır sözü Metin Oktay'a Turgay Şeren'e getirir. Ben Fenerbahçeli olmama karşın, Onun zaman zaman, hatta her zaman abartıya kaçan Galatasaray övgülerine itiraz etmem, edemem. Çünkü adam berber ve elinde usturası var...
...
Kapı açıkken içeri sinek ya da börtü böcek girmesin diye kapı çerçevesinin üst tarafına  tutturulup, eşiğe kadar sarkan ve binlerce renkli boncuktan oluşan bir dizi saçağın ardından berber dükkanının içine göz attım. İçeride 15-16 yaşlarındaki çıraktan başka kimse yok. Berber koltuklarının birinin önündeki aynaya bakıp biryantinli saçlarını düzeltip, poz verir gibi kaşını gözünü oynatıyor, arada bir de sağ elini şakağına dayayıp düşünür gibi yapıyor...

Bir süre çırağı izledim, sırtı kapıya dönük olduğu için beni fark etmedi.


Boncuk dizisini aralayıp içeri girdim. Boncukların çıkardığı sesten olacak, geriye dönüp beni görünce toparlandı.


-''Buyur ağabey''


-''Ustan nerede? ''


-''Daha gelmedi.''


-''Gün öğlen olmuş hala ortalıkta yok ha!''.


...''!''


-''Ne zaman gelir?''


-''Eli kulağındadır.''


Bizim usta bu gece feneri dışarıda söndürmüş anlaşılan.


Fileyi köşedeki paravanın ardına bıraktım. Çırağın buyur ettiği bir sandalyeye oturdum. Onu ilk kez görüyormuş gibi, sol elimin iki parmağıyla  çenemi kavradım, gözlerimi kısıp az önce artist gibi poz veren çırağı bir süre süzdüm.

Çırak şaşkın şakın bana bakarken,

-''Dur hele ! Bir türlü çıkaramadım, adı dilimin ucunda,neydi yaa! Sen o artiste ne kadar benziyorsun...''


Daha sözümü tamamlamadan,


-''Efkan Efekan mı ağabey ?'' dedi.


Demek bizim oğlan çoğu kenar mahallenin yeni yetmeleri gibi artist olma hevesinde.


-''Aklınla bin yaşa, evet Efkan Efekan. Bir insan bir insana bu kadar benzer, sanki ikizin...''


Aslına bakarsanız Efkan Efekan pek bildiğim bir artist değil. Ayhan Işık, Orhan Günşüray olsa neyse...Yüzünü gözümün önüne getirmeye çalışıyorum. Buldum galiba; Mahallenin Sevgilisi filminden anımsar gibiyim. Hani İstanbul'daki gecekondu semtlerinde çekilen filmlerin ilk kareleri perdeye yansırken, kamera soldan sağa çevrinir, fonda tok sesli bir erkek  ' bu mahallede  fakir ama namuslu insanlar yaşar...'' diye söze başlar ya, işte o filmlerden biriydi Mahallenin Sevgilisi... Efgan Efekan da o filmde oynamıştı. Gençten, temiz yüzlü, parlak biriydi... 


Ben Efkan Efekan'ı anımsayıp, yüzünü gözümün önüne getirmeye çalışırken, O gözlerini açmış, dudaklarında çocuksu bir tebessüm, beni inceliyordu.


Başımı anlamlı anlamlı sallayıp, yüzünü bir kez daha inceledim.


-''Evet, evet Efkan'a çok benziyorsun.'' Özellikle soy adını söylemeyip Efkan dedim. Olsun o kadar havamız... 


Bu övgüm etkisini hemen  gösterdi. Bir çırpıda tavan vantilatörünü çalıştırdı. Bana dönüp,


''Çay mı kahve mi ağabey?''


-''Kahve, sade olsun.''


Dükkandan fırladı...

...
Tahminimde yanılmamışım. Artist olmak istiyormuş, gazete ilanıyla artist arayan bir firmaya önce iki fotograf, daha sonra da bir kaç kez de masraflar için para yollamış. Deneme çekimi için davet bekliyormuş, davet bu günlerde ha geldi ha gelecekmiş...

Fırın ağzı gibi sıcak bu temmuz sabahında, hazır sade kahveyi bulmuşum. Oturduğum koltuk rahat, birde tepemde uğuldayarak dönen vantilatörün serinliği...Oh !Yarenlik için tam fırsat. Köpüklü kahvemden, hafifçe höpürteterek bir yudum aldım. 


-''Demek artist olmak istiyorsun?'' Evet anlamında başını salladı.


-''Bak oğlum dedim iyi has da, artist olmak için Efkan'a yada başka birine benzerlik yetmiyor. Kavga etmesini, yumruk sallamasını da öğrenmelisin. ''Az kalsın öpüşmesini de bilmelisin diyecektim, baktım yaşı küçük, tuttum dilimi...


-Nasıl yani ?''


 -Yanisi manisi yok. Geç aynanın karşısına. Aynadaki suretine düşmanmış gibi yumruk salla, tekme at. Ne bileyim antrenman neyim yap. Tamam Efgan'a benziyorsun ama Ayhan'ı, ne bileyim Orhan'ı örnek al. Adamlar acayip yumruk atıyorlar. Sen de ancak o zaman iyi bir artist olursun.


-Tamam ağabey, yaparım...


Kahvemi içtikten sonra , çıktım dükkandan.

...
Hacı Bayram dışındaki işim biraz geç bitti. Ama hava henüz kararmamıştı. Köye gidecek son otobüsü kaçırmamak için adımlarımı sıklaştırdım.  Dükkanda Selahattin usta bizim köyden birini tıraş ediyordu.

Selam verdim. Hem usta hem köylüm aldı selamımı. Dükkan, sabahtan bıraktığım gibi değil;  çırağın önünde rol kestiği aynanın yerinde yeller esiyor...


Ne ola ki?


Paravanın yanında kımıldamadan ayakta duran  çıraktan tık yok. Oturayım diye yer bile göstermedi. Suratı asık, sabahki izzet ikramdan eser yok. Sağ elinde beyaz bir sargı var. Yüzüne dikkatlice bakınca da sol gözündeki morartı dikkatimi çekti. Ayna kırık, sağ el sarılı,  göz altında morluk...Bunlar olanı biteni açıklıyor gibi...


İşi saflığa vurup,


-''N'olmuş burda yahu! Geçmiş olsun. Kim kırdı o misilli aynayı Selahhattin usta ?'' dedim.


Tıraş etmeyi bırakıp bir an çırağa, sonra bana döndü.


-N'olacağı var mı be! Hıyar ağası artist olacağım diye tutturmuş. Kim ne dediyse artık; bu salak da inanıp aynanın karşısında yumruk atma antrenmanı yaparken...'' Bir an durdu. Sonra ciğerlerinde biriktirdiği havayı püf diye burnundan verip, '' Parasını haftalığından kesmezsem bana da Selahattin demesinler.'' diye sürdürdü konuşmasını.


- Geçmiş olsun, valla çok üzüldüm, bir kazadır olmuş, neyse mala gelen cana gelmemiş ya!''


Çırakla göz göze geldik. Kaşlarının altından bana öyle bir bakış baktı ki; hemen gözlerimi kaçırdım gözlerinden.


Çırakla eğleneyim derken olana bitene bak sen! 

...
Yaklaşık bir ay sonra, gene  Selahttin Usta'nın dükkanındayım. Koltukta yakın köylülerden biri var. Sıramı beklerken çay söyledi. Baktım çırak, o çırak değil.

- ''Bu yeni mi. N'oldu senin artist heveslisine?'' dedim.


-''Nolacağı var mı be gardaş. Bir hafta önce artist olacağım diye İstanbul'a gitti. Yapma etme dedim ama dinleyen kim, kafasına koymuş bir kere.''


-''Boşuna dememişler, deli kan işte, zamanı gelince kaynamaya başlıyor.''

...
Çırak elindeki askıda(4) üç çay, kapıdaki boncuk dizisini şakırdatarak içeri girdi.

Çayımı uzatırken, yaşını tahmin etmeye çalıştım; 11- 12'sinde görünüyor. Berber Selahattin'n en az 4-5 yıl daha çırak değiştirmez.

Yaşı artist olmak için çok küçük...

Soğumaya yüz tutmuş çayımdan ağız dolusu bir yudum aldım...


-------------


1-Çul çaput kestirmek. O günlerde konfeksiyon olmadığı için elbiselikler kumaş topundan kesilirdi.

2-Ürünü dökmek: Tarla ve bahçeden getirilen sebze ve meyveyi haldeki komisyoncunun mağazası önüne indirmek.
3-Şeer:Şehir, Burada Adana anlamında.
4-Askı: Dairesel bir tabandan yukarıya doğru uzatılmış ve tepe noktasında 4-5 cm çapındaki bir halkayla birbirine tutturulmuş 35-40 cm boyundaki çubuklardan yapılmış metalden çay ve kahve servisi yapılan gereç.

.....


Temmuz 2019


12 Haziran 2019 Çarşamba

Hocam Bizim Oraya Ne Zaman Geliyorsun


Hocam Bizim Oraya Ne Zaman Geliyorsun ?


     Adana'ya taşınalı bir kaç ay olmuştu. Kiraladığım ev, genelde orta halli ailelerin oturduğu bir mahallede, iki otomobilin ancak yan yana geçebileceği genişlikte ve ana caddeye bağlantısı olan daracık bir sokaktaydı. Sokağın her iki yanında, kaldırım niyetiyle yapılmış, ama kaldırım olduğunu kanıtlamak için deyim yerindeyse 'bin şahit gerektiren’ en fazla 50 cm genişliğinde yükseltiler vardı. 

     Belediye temizlik işlerinin ilgi alanına (!) pek girmeyen sokağımızın her iki yanında biriken toz- toprak, yabani otlar için bitek bir araziye dönüşmüştü. Eee! Arazi bitek olur da ot yetişmez mi? Hem de yetişkin bir adamın bel seviyesine ulaşacak kadar... Hadi biraz abartayım; bizim sokağa girdiğinizde, evleri görmezden gelirseniz, her iki yanı yabani otlar ve çiçeklerle bezenmiş bir dağ yolunda yürüyüşe çıkmış gibi hissederdiniz kendinizi.                                                        ***

     Çocukluğum Adana'da geçtiği için iyi bilirim; komşular arasında arada bir,

     ‘'Zibilini (1) niye bizden yana süpürdün kele bacım !'' diye başlayan ,     Öte'ön (2) senin gız da bizden tarafa yığmıştı zibilini' diye devam eden ama kısa sürede sonlanan ağız dalaşı olmasına karşın herkes evinin önünü süpürür, çöpleri bir araya toplar, belediyenin tek atla çekilen iki tekerlekli, gri renkli  çöp arabasını beklerdi. Çöp arabasının hangi sokağa girdiğini, arabadaki çürümüş çöplerin sokaklarda bıraktığı pekmez kıvamındaki izlerinden anlardınız. 

 

     Bir cumartesi günü kahvaltıdan sonra eşime,

     ''Var mısın? Bizim evin önünden başlayarak yol kenarlarındaki otları ve birikmiş toprakları temizlemeye'' dedim.

     ''?''

     ''Böylelikle hem sokağı temizlemiş, hem de komşulara örnek oluruz. Şimdilerde unutulmuş olan 'herkes kendi evinin önünü süpürürse; bütün mahalle temiz olur' sözünü bir kez daha anımsatır, onlara güzel bir mesaj vermiş oluruz. Ne de olsa okumuş yazmış, aydın insanlarız.’’

     ''İyi de kazma kürek?''

     ''Ev sahibinden isteriz, bir de el arabası bulduk mu tamamdır.''

     Hafta sonu olduğu için sokak tenha; anlaşılan komşularımız henüz uyanmamışlar.

     Temizliğe  bizim evin önden başladık.

     Ben yol kenarındaki otları kesiyorum, eşim onları kürekle arabaya doldurup yakınımızdaki boş arsaya döküyor. Üç yaşındaki kızım ise, elindeki plaj küreği ve kovasıyla bize yardım etme gayretinde...

     Bizim evin önünü henüz temizlemiştik ki; yanımıza ilk gelen DDY'dan emekli karşı komşumuz oldu.

     ''Günaydın hocam, kolay gelsin, ne yapıyorsunuz?

     Ne yaptığımız ayan beyan ortada.

    Kan ter içindeyim. Sonbahar olmasına kaşın Adana'nın  yakıcı güneşi tepemde; terim, ensemden kuyruk sokumuma ha ulaştı, ha ulaşacak. 'Elinin körü’ demem gerekiyor ama efendice tavırları olan komşuma böyle bir yanıt vermem bana yakışmaz.

     ''Günaydın, gördüğün gibi...''

     ''Elinize sağlık. Ben ekmek almaya bakkala gidiyorum, kahvaltıdan sonra yardıma gelirim.’’

     DDY emeklisinin bu yanıtından sonra, az önce onun hakkındaki düşüncemden utandım. Demek ki halkım yapılan iyi şeylerden gerekli mesajı alıyor.

     Elimdeki kazmaya daha bir  iştahla sarıldım.

 

     Öğle yemeği için mola verdiğimizde sokağın her iki yanından yaklaşık 20-25 metrelik bir alanı temizlemiştik. Bu süre içinde komşu çocuklarının ilgi odağı olduk. Her biri 5'er ,10 'ar dakika kadar bize yardımcı oldular ama çabuk sıkıldılar. 

     Sokaktan geçenlerden bize şöyle bir bakıp, dudak bükenleri mi ararsın, ‘kolay gelsin hocam elinize sağlık’ diyenleri mi ararsın, yok kazmayı şöyle tut, küreği böyle yap diye akıl verenleri mi...

     ''Ulan imansızlar! Hadi selam verip geçenleri anladım, ama size ne oluyor? Bir de komşu olacaksınız. Akıl vereceğinize bir kürek alıp hiç olmazsa kendi evinizin önünü temizleseniz ya! Yok; illa akıl verecekler...''

     Ben yapı olarak çabuk sinirlenen; Adana tabiriyle 'osuruğu cinli biriyim'.

     Olup bitenin yüzümdeki etkisini fark eden eşim, 'sakin olmamı, bu gün olmazsa yarın insanların bize katılarak, en azından kendi evlerinin önünü temizlemeye başlayacaklarını' söyleyerek beni sakinleştirmeye çalıştı.

     O günün sonunda yolun her iki yanında yaklaşık 50-60 metrelik bir alanı otlardan ve topraktan arındırmıştık. Yolun hiç olmazsa bir bölümünün eli yüzü açılmıştı.

     Ertesi gün pazardı.

     Bir gün öncesi kazmayı küreği çıplak elle kullandığımız için eşimin de benim de ellerimiz hafif tertip su toplamıştı. Evde bu iş için kullanacağımız eldiven yok. İlk fırsatta eldiven almaya karar verip, işe yeniden koyulmadan önce, önlem olarak ellerimize birer çorap geçirdik, eldiven yerini tutmasa da hiç yoktan iyidir diye düşünmüştük.

 

     Ekipten ilk fireyi o gün verdik. Kızım geleceği gördüğü için mi bilmiyorum,

     ''Baba ben meşajı daha sonra veririm'' deyip bize katılmadı. 'O daha çocuk, vereceğimiz mesajın önemini anlamayabilir' deyip üstünde durmadım.

     Ha gayret! İşe yeniden koyulduk. 

 

     Öğleye doğru sokak yeniden kalabalıklaşmaya başladı. Biz debir gün önceki kadar olmazsa bile, önemli miktarda temizlik yapmıştık.

     Selam verip geçenler, kolay gelsin dedikten sonra, bir süre başımızda dikilip, amacımızın ne olduğunu anlamaya çalışanlar... 

     Anlayacağınız halkımın davranışlarında dünden bu güne değişen bir şey yok.

     Necip Türk Milleti kendilerine vermeye çalıştığımız 'mesajı' almamakta direniyor. Olsun, onlara örnek olma  arzumdan henüz vazgeçmiş değilim.      Toplumu bir hedef etrafında toplamak, onları harekete geçirmek kolay değil; bunun ayırdındayım...

     Öğle yemeği için ara vermeyi kararlaştırdığımız sırada, bizim evden 4-5 ev ötedeki büyücek, bahçeli bir evde oturan, geçen yıl piyangodan ikramiye kazandığı söylenen, Melek Girmez'de (3) gıda toptancılığı yapan, arada bir selamlaştığımız komşumuz yanımıza geldi.

     '' Kolay gelsin hocam, elinize sağlık, hak'katen çok güzelleşiyor sokağımız.'' 

     ''Sağ olun, sokağımız temiz olsun istedik.''

     '' Valla bravo'' dedi piyango zengini komşum. ''Bizim evin önüne ne zaman gelirsiniz' hocam!'' 

     Allahtan yemek molası için eve yönelmiş, küreği el arabasında bırakmıştım.

     Eşim niyetimi anlamış olacak, tüm sakinliğiyle, adama

     ''İnşallah önümüzdeki hafta'' dedikten sonra beni ardımdan bahçe kapısından içeri itti.

Öğle yemeğinde hiç konuşmadık. Masayı toplarken, kızım bana döndü.

    ''Baba!  Şimdi ben de sizinle komşulara meşaj vereceğim'' dedi.

Sevgi dolu gözlerle ona baktım,

     '' Onların iletişim kanalları kapalı kızım. Ne kadar uğraşsak mesajımızı almıyorlar. Belki daha sonra...''

     Soran gözlerle bana baktı...

     Benden bir yanıt alamayınca

    ''Anne, anne!'' deyip mutfakta bulaşık yıkayan annesinin yanına gitti.

Akıllı kızdır, büyük ihtimalle bana soramadığı 'iletişim kanalları kapalı’ sözünün ne anlama geldiğini '' soracaktır annesine.

-----

Haziran 2019-İstanbul

-----

1-Zibil :Çöp

2-  Öte'ön: Geçenlerde

3- Melek Girmez; Genellikle gıda toptancıların toplu olarak bir arada bulunduğu, kent merkezinde bir bölge.